آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
624
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
كتابخانه ملى پاريس مضبوط است ( شكل 48 ) ، خسرو را هنگام شكار ، تقريبا چنان كه در طاقبستان ديديم ، نشان ميدهد . خسرو ديهيم بالدار بر سر ، و جامه بسيار گرانبها در بر و رشتههاى مرواريد به گردن دارد ، كمان بزه كرده ، چهارنعل از پى جانوران گريزان ميتازد ، و نوارهاى سلطنتى او از اثر باد در اهتراز است . چند گراز و گوزن و يك گاو وحشى بتير او از پاى درآمده است « 1 » . جام نقره بسيار عجيب ديگر هم در كتابخانه پاريس است ( شكل 49 ) . در اين طرف صورت دو هلال با تصوير چند تن ديده مىشود ، كه هر يك چيزى از قبيل : مرغى ، و جامى ، و بخور سوزى ( ؟ ) ، و امثال آن در دست دارند ، در وسط زنى برهنه مىبينم ، كه گويا حيوانى اساطيرى را ، كه شبيه ببر هندى است ، نوازش مىكند . تا حال كسى نتوانسته است سر اين اشكال را ، كه البته جنبه ديانتى دارد كشف كند « 2 » . از نقوش معمول ظروف ساسانى تركيباتى است ، كه از اشكال جانوران و نباتات ميكردهاند : مثل دو دسته گل ، كه هر يك در سمت درختى واقع شده باشد يا شيرى در كنار درختى و امثال اينها . غالبا در اطراف نقوش ، گلبرگ و لبلاب پيچان رسم مىكردهاند . جامى باقى است ، كه شكل ماهى و خرچنگ بر آن نقر نمودهاند « 3 » « 4 » . تنگها و صراحيهاى سيمين كشف شده است ، كه نقوش بسيار دارند ، از
--> ( 1 ) - بابلون ، راهنماى كابينه مدالها Guide au Cabinet des mesmedailles شكل 123 ، هرتسفلد ، دروازه ، تصوير 53 ؛ زاره صنايع ايران قديم ، تصوير 207 ؛ تاريخ صنايع ، ج 4 ، 214 . بر خلاف اردمان ( جامهاى ساسانى كه داراى مجالس شكار هستند Die sassanidischen jag dschalen ، سالنامه مجموعههاى آثار هنرى پروس ، ج 57 ، ص 212 و بعد ) ، كه اين جام را مانند نقوش طاقبستان از پيروز ميداند . هرتسفلد مجددا تأييد كرده است ، كه اين جام خسرو پرويز را در شكارگاه نشان ميدهد . ( 2 ) - بابلون ، راهنماى كابينه مدالها ، شماره 2881 ، شكل 11 ؛ زاره صنايع ايران قديم ، ص 117 ، تاريخ صنايع 9 ، A 233 . ( 3 ) - زاره ، صنايع الخ ، تصوير 121 و 122 . ( 4 ) - زاره ، صنايع الخ ، تصوير 125 .